کوکی ها چیست و چه اهمیتی دارند؟
هنگامی که از وب سایتی بازدید میکنید حتما به اصطلاح کوکی ها برخوردید. احتمالا اولین سوالی که برای شما پیش می آید این است که این اطلاعات کوچک چه ارتباطی با وب سایتی که ما بازدید کرده ایم دارند؟
ویا اینکه چرا برخی از وب سایت ها پیغام"این وب سایت از کوکی ها استفاده میکند" را درصفحه ی اصلی خود گنجانده است ؟ . باید درک روشنی از این سوالات داشت و به آنها جواب داد.
این وب سایت ها برای ادامه نیاز به رضایت ما دارند و ما با آن ها موافقت میکنیم. تمامی این ها به چه معناست؟
آیا چنین سوالاتی در ذهن شما پدیدار میشود و شما در مورد هدف Cookies در دنیای اینترنت از خود پرسیده اید؟
Cookies نام های دیگری هم دارند. میتوان به آن ها کوکی وب ، کوکی مرورگر و یا کوکی اینترنتی گفت.
در واقع امروزه تقریبا تمامی مرورگرها از کوکی وب استفاده میکنند. از جمله مرورگرهای معروف که از آن ها استفاده میکنند میتوان به فایرفاکس ، کروم ، سافاری و ... اشاره کرد.
سلکتک با انجام خدمات دیجیتال مارکتینگ از جمله طراحی وب سایت ، سئو وبهینه سازی ، تبلیغ در ادورز گوگل و خدمات شبکه های اجتماعی همواره در خدمت شما است.
کوکی ها چه کاری انجام میدهند ؟
Web cookie که معمولاً به عنوان کوکی HTTP نیز شناخته میشود به فایل های متنی کوچکی که اطلاعات کوچکی را در آنها ذخیره می کنند گفته میشود.
کوکی ها توسط وب سایت های بازدید شده توسط شما و یا شرکت ها و سازمان های وابسته به آن ها ایجاد میشوند و در کامپیوتر شما ذخیره می شوند.
داده هایی که توسط کوکی مرورگر ذخیره میشوند معمولاً نوعی اطلاعات ردیابی برای کمک به وب سایت جهت مدیریت شناسه هنگام ورود به سایت است.
اندازه آن ها تا 4 کیلوبایت است. این یعنی داده های زیادی را نمیتوانند ذخیره کنند. و اما به سراغ کارهایی که کوکی اینترنتی انجام میدهد برویم.
کوکی وب چیزی نیست که بتوانید از منوی کشویی مرورگر خود به آنها دسترسی پیدا کنید و آنها را ببینید. ولی در مسیر مرور اینترنت بسیار مهم هستند.
هنگامی که از وب سایتی بازدید انجام میدهید اطلاعات کوچکی را به کامپیوتر شما ارسال میکند تا از روند فعالیت شما و بازدید شما مطلع شود.
پس از انجام روند بالا در مرورگر وب شما ذخیره می شوند وهنگام بازدید مجدد به سایت میتوانید باز آن ها را ببینید.
مثلا در هنگام انتخاب نوع زبان در یک وب سایت چند زبانه کوکی وب آن ها را ذخیره میکند.
با انجام این کار وقتی که از وب سایت مجددا بازدید می کنید با خواندن اطلاعات کوکی ، صفحه کاملا خودکار با همان زبان انتخاب شده بارگیری میشود تا نیازی به انتخاب مجدد زبان نباشد.
اطلاعات بسیار زیادی میتوانند در مرورگر شما ذخیره شوند. اما از آنجا که اندازه آنها بسیار کوچک است جای هیچ نگرانی برای استفاده ی بیش از حد از آن ها وجود ندارد.
این نکته هم باید گفت که میتوان کوکی مرورگر را در تنظیمات مرورگر حذف کنید. با انجام این کار از همه ی وب سایت هایی که بازدید کرده اید خارج میشوید.
تقسیم بندی انواع کوکی ها
در واقع سه نوع کوکی وب داریم. هرکدام با هدف خاص و فعالیت های خاصی را رصد میکنند.
کوکی های جلسه
Session cookies که به آن ها کوکی های موقت نیز میگویند برای یک جلسه ایجاد می شوند و با بستن مرورگر از بین میروند.
این کوکی ها به نوعی درجه اول هستند. مراجع اداری آن ها با وب سایت است و کاربر نمی تواند کوکی های جلسه را از مرورگر خود غیرفعال کند.
از این مدل بیشتر دربانک های آنلاین و مراجع دولتی استفاده میشود.
هنگامی که در وب سایت هستسد آن ها فعالیت شما را میبینند و پس از بستن مرورگر به طور خودکار ناپدید میشوند.
کوکی های دائمی
این مدل پس از بستن مرورگر یا حتی خاموش کردن کامپیوتر ناپدید نمیشوند. آن ها به عنوان کوکی های دائمی و ماندگار یاد میشوند.
تاریخ انقضای آن ها توسط وب سایت تعیین میشوند و تا همان زمان اعتبار دارند.
منظور از کوکی ماندگار یعنی آن ها با پیگیری ورودهای قبلی کاربران به آنها کمک می کنند تا نیازی به وارد کردن نام کاربری و رمز عبور مجدد برای ورود به وب سایت نداشته باشند.
گرچه ویژگی "مرا به خاطر بسپار" برای وب سایت ها کاربردی و مفید است اما امنیت بالایی ندارد. در صورت دسترسی افراد جاسوس به آن ها بسیار خطرناک است.
جهت ایمنی بیشتر برخی از وب سایت ها گزینه غیرفعال کردن Cookies را ترجیح میدهند. این امر توانایی شما در پیمایش وب سایت را محدود میکند.
برای رفع این مشکل آن ها را فعال کنید ولی هر از چند گاهی با پاک کردن حافظه ی کش و یا کوکی مرورگر خود اطلاعات خود را ایمن کنید.
کوکی های شخص ثالث
این مدل از کوکی وب به کوکی های بازاریابی معروف هستند و توسط وب سایت های شخص ثالث تعبیه شده اند.
مثلا بنرهای تبلیغاتی که در وب سایت ها مشاهده میکنید که معمولاً توسط شخص ثالث نمایش داده می شوند.
این اشخاص با ذخیره ی کوکی مروگر در رایانه ی شما اطلاعات شما را ذخیره میکنند تا مرتبط با آن ها تبلیغاتی را به معرض نمایش بگذارند.
به همین امکان دارد یک بنر تبلیغاتی را دروب سایتی مشاهده کنید که قبلا درجای دیگر آن را دیده اید.
گرچه هدف آن ها خدمت به کاربر با تجربه ی کاربری شخص است ولی شاید عموم مردم این نوع را نوعی تهاجم به حریم خصوصی خود بدانند.
گوگل ، فیسبوک ، توییتر و یوتیوب از رایج ترین وب سایت هایی هستند که از کوکی های شخص ثالث استفاده می کنند.
آینده کوکیها در دنیای بدون شخص ثالث
با نزدیک شدن به پایان عصر کوکیهای شخص ثالث، چشمانداز تبلیغات دیجیتال و ردیابی کاربران دستخوش تغییرات اساسی شده است. گوگل رسماً اعلام کرده که قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۴ (و با چندبار تأخیر، احتمالاً در ۲۰۲۵-۲۰۲۶) کوکیهای شخص ثالث را در مرورگر کروم به تدریج حذف کند. این تصمیم که در ادامه مسیر سافاری و فایرفاکس گرفته شده، همه کسبوکارهای آنلاین را ناچار به بازنگری در استراتژیهای جمعآوری داده خواهد کرد.
جایگزینهای کوکیهای شخص ثالث چیست؟
در این فضای جدید، گوگل رویکردهایی مانند Google Topics API و Sandbox Privacy را جایگزین کوکیهای شخص ثالث کرده است. این روشها بدون ردیابی دقیق رفتار فردی کاربر، دستهبندیهایی از علایق او را در اختیار تبلیغدهندگان قرار میدهند. همچنین روشهای اولیه جمعآوری داده (First-party data) مانند فرمهای ثبتنام، خبرنامهها و تعاملات مستقیم کاربر با برند، اهمیت مضاعفی یافتهاند.
جمعبندی؛ کوکیها هنوز هم مهم هستند
با تمام این تغییرات، کوکیهای جلسه و کوکیهای دائمی همچنان نقش حیاتی در عملکرد روزمره وبسایتها ایفا میکنند. از حفظ وضعیت لاگین کاربران گرفته تا ذخیره تنظیمات زبان و سبد خرید، این فایلهای متنی کوچک ستون فقرات تجربه کاربری روان در وب هستند. آنچه تغییر میکند، نحوه ردیابی کاربران در بین وبسایتهای مختلف است، نه اصل وجود کوکیها.
برای کسبوکارهایی که به دنبال جذب مخاطبان واقعی و هدفمند هستند و نمیخواهند در این تغییرات جا بمانند، پیشنهاد میشود از خرید ورودی گوگل از سامانه هوشمند سلکتک استفاده کنند تا ترافیک باکیفیت و مبتنی بر استانداردهای روز را تجربه نمایند.
نکات عملی برای کاربران
برای کاربران عادی نیز آگاهی از نحوه عملکرد کوکیها به مدیریت بهتر حریم خصوصی کمک میکند. مرورگرهای مدرن تنظیمات دقیقی برای مسدود کردن کوکیهای شخص ثالث، حذف خودکار کوکیهای دائمی پس از بستن مرورگر، و مشاهده فهرست کوکیهای ذخیره شده ارائه میدهند. توصیه میشود هر چند هفته یک بار با پاک کردن کش و کوکیهای مرورگر خود، ضمن حفظ امنیت، از انباشت اطلاعات غیرضروری نیز جلوگیری کنید.
۱. کوکی ها چیست و چه کاری انجام میدهند؟
کوکیها فایلهای متنی بسیار کوچکی هستند که وبسایتها در مرورگر کاربر ذخیره میکنند. وظیفه اصلی آنها ذخیره اطلاعاتی مانند وضعیت ورود، تنظیمات زبان و سبد خرید است تا تجربه کاربری روانتری هنگام بازدید مجدد فراهم شود.
۲. کوکی جلسه و کوکی دائمی چه فرقی دارند؟
کوکی جلسه فقط تا زمانی که مرورگر باز است باقی میماند و با بستن آن حذف میشود. اما کوکی دائمی تا تاریخ انقضایی که وبسایت تعیین میکند در مرورگر میماند و قابلیتهایی مانند «مرا به خاطر بسپار» را ممکن میسازد.
۳. کوکی شخص ثالث چیست و چرا حذف میشود؟
کوکی شخص ثالث توسط وبسایتهای تبلیغاتی و نه سایتی که کاربر مستقیماً از آن بازدید میکند، ایجاد میشود. این کوکیها برای ردیابی کاربران در بین وبسایتهای مختلف و نمایش تبلیغات هدفمند استفاده میشوند. گوگل در حال حذف تدریجی آنها به دلایل حفظ حریم خصوصی کاربران است.
۴. آیا حذف کوکیها از مرورگر ضرر دارد؟
حذف کوکیها باعث میشود از تمام وبسایتهایی که وارد آنها شدهاید خارج شوید و تنظیمات ذخیرهشده مانند زبان یا تم سایت از بین برود. اما از نظر امنیتی و حریم خصوصی، حذف دورهای کوکیها (مثلاً هر چند هفته یک بار) کار پسندیدهای است.
